* در چنین روزی 725 سال پیش از میلاد گشتاسپ، شاه كیانی، به آیین زرتشت گروید. در آن زمان، هنوز ایران به صورت یك دولت واحد در نیامده بود و قلمرو گشتاسب عبارت بود از : سیستان (ایران و افغانستان)، آریا، و مناطقی كه امروز كرمان و قسمت هایی از فارس، یزد و اصفهان را تشكیل می دهند؛ پایتخت زابل بود كه رستم و یعقوب لیث هم از همین خطه برخاسته اند.

گشتاسپ پس از نزدیك به دو سال مذاكره و بحث با فرستادگان زرتشت، قانع شد و پذیرفت كه از پیروان آموزشهای او باشد. برخی از مورخان، زمان آن را سال 725 پیش از میلاد نوشته اند كه نمی تواند دقیق باشد. زرتشت تنها پیامبری است كه از میان قوم آرین (ایران و اروپا) برخاست.

 

* در سال 551 میلادی در چنین روزی ساختن تالار جدید در كاخ سلطنتی تیسفون (پایتخت ایران به مدت 9 قرن ـ 36 كیلومتری جنوب بغدادبا فاصله کمی از روز دجله) كه بقایای آن هنوز باقیست و به طاق كسرا (ایوان مدائن) مشهور می باشد با شتاب به پایان رسانده شد تا برای آیین های نوروزی آن سال آماده باشد. طاق كسری تنها ساختمان مسقّف باستانی جهان است كه به صورت آزاد و بدون تكیه داشتن به عاملی دیگر، برسر پا باقی مانده است. كار ساختن این بنا كه با فرش معروف بهارستان مفروش شده بود از سال 549 میلادی، به تصمیم خسرو انوشیروان، شاه ساسانی وقت، آغاز شده بود. خسرو انوشیروان علاقمند به دیدار گروهی مردم (اصطلاحاً دادن بار عام) بود و به همین دلیل خواسته بود كه تالاری بزرگ با عمارت ضمیمه آن ساخته شود.

 

* در سال 1031 میلادی در چنین روزی سلطان مسعود غزنوی، احمد حسن میمندی را سمت وزیر اعظم انتخاب نمود. به شرحی كه در تاریخ بیهقی آمده است، سلطان مسعود در همین سال تاجگداری نموده بود.

 

در سال 1296 در چنین روزی برای دومین بار ظرف 9 روز گروهی از تهرانی ها در میدان توپخانه اجتماع كردند و بر ضد انگلستان شعار دادند و خواستار شدند كه این دولت بمانند روسیه نظامیانش را خارج ساخته و قرارداد تقسیم ایران (سازشنامه منعقده میان انگلستان و روسیه مورخ اوت 1907 سن پترزبورگ) را لغو نماید.

مستوفی الممالك ملقب به رئیس الورزا وقت ظاهراً این تظاهرات را جدی گرفت و بعضی از نویسندگان روزنامه ها را متهم به تحریك مردم كرد و دستور توقیف موقت روزنامه ها را داد و قضیه بزرگتر از آن چه كه بود جلوه كرد. چند روز بعد نمایندگان دولت انگلستان در تهران با اشاره به این رویدادها اعلام كردند كه حاضرند «اس . پی . آر» را به دولت ایران واگذار كنند مشروط بر این كه افسران انگلیسی تا زمان استقرار دولت ثابت در مسکو باقی بمانند و در مورد قرار داد 1907 در آن زمان بحث شود.

در سال 1350 در چنین روزی قرارداد همكاری های نفتی و اقتصادی دیگر از جمله تسهیلات بازرگانی میان ایران و آلمان فدرال (غربی) به امضا رسید. سه روز پیش از آن ویلی برانت صدر اعظم سوسیال دمكرات آلمان و رئیس انجمن سوسیال دمكراتهای اروپا وارد تهران شده بود. با این كه آلمان و انگلستان هر دو عضو بازار مشترك اروپا بودند، چند روز پس از دیدار ویلی برانت از تهران، وزیر امور خارجه وقت انگلستان هم به تهران سر زد. ویلی برانت از مردان بزرگ قرن 20 اروپا بشمار می آید. وی پس از این كه معلوم شد رئیس دفترش جاسوس جمهوری دمكراتیك آلمان (آلمان شرقی) بود به جای دفاع از خود، مسئولیت را برعهده گرفت و از قدرت كنار رفت.

 

در سال 987 میلادی ابوشكور بلخی در گذشت. وی یكی از 27 شاعر و ادیب دوران سامانیان است كه نظم و نثر فارسی را احیا كردند. ابو شكور از نخستین منثوی سرایان ایران است. فروتنی وی از این شعر او استنباط می شود كه گفت :

تا به آنجا رسید دانش من      كه بدانم همی كه نادانم

ابو شكور كه فارسی او با فارسی امروز تفاوتی ندارد و بسیار ساده و روان است معتقد به «تناسب میزان دانش با رفتار انسانی» است. وی میان «اراده و تصمیم» و «خرد و دانش» رابطه مستقیم بر قرار دیده كه خردمند را قادر به كنترل نفس اماره دانسته و در این زمینه گوید:

خردمند گوید؛ خرد پادشاست      كه بر خاص و برعام فرمانرواست

ابو شكور همچنین براین عقیده است كه با دانش و دانایی همه مسائل را می توان حل كرد و در این باره گوید:

جهان را به دانش توان یافتن      به دانش توان رشتن و بافتن

«آفرین نامه» از ابو شكور بلخی است. وی مورد توجه و عنایت خاص نوح سامانی، شاه وقت بود.

 

در سال 1885میلادی «گوتلیب دایملر Gottlieb Daimler» ـ مهندس آلمانی (مارس 1834 ـ مارس 1900) با کمک مهندس ویلهلم مایباخ Wilhelm Maybach در کارگاه خود در منطقه بادن وورتمبرگ (واقع در جنوب آلمان) موفق به ساخت انجین بنزینی کاربوراتور دار (انفجاری) شد و چون کوچک بود آن را به نوعی دوچرخه بستند و به این ترتیب نخستین موتوسیکلت جهان متولد شد.

 

در سال 1993میلادی در چنین روزی دکتر سرل پارکینسون Cyril N. Parkinson تاریخدان و نویسنده انگلیسی،  که بوروکراسی را بزرگترین مسئله ملل پس از پایان جنگ جهانی دوم و عامل اصلی نارضایی های مردمی خوانده بود در هشتاد و سه سالگی درگذشت. وی که در دانشگاههای انگلستان، سنگاپور، کوالالامپور، هاروارد، ایلی نوی و شعبه برکلی دانشگاه کالیفرنیا تدریس کرده بود بیست و هشت کتاب تالیف کرده است .

 

در سال 1454میلادی در این روز، «امریكو وسپوسیو Americo Vespuccio» چشم به جها ن گشود. قاره غربی به نام او «امریكا» نامیده می شود. وی چهار بار از نیمكره غربی (آمریكا) دیدن كرد و نقاطی را كه در این مسافرتهای دریایی مشاهده كرد بیش از نقاط مورد بازدید كریستوفر كلمبوس (کلمب) بود.

كلمب سفر دریایی به سوی غرب را در سال 1492 آغاز كرده بود و نخستین سفر آمریکو = امریكو (در بعضی زبانها؛ امریگو) در سال 1497 آغاز شده بود. هردو برای دولت اسپانیا كار می كردند و هزینه سفرهای آنان را آن دولت پرداخت می كرد.

هیچ مقامی برای نیمكره غربی كه پیش از سفر اروپائیان، مسكون و در پاره ای نقاط دارای تمدنی درخشان بود نام آمریكو وسپوسیو را پیشنهاد نكرده بود. این نام را «مارتین والدسیمولر» آلمانی برقاره غربی نهاد كه كار او ترسیم نقشه های جغرافیایی بر پایه اطلاعاتی بود كه دریانوردان می دادند. از آنجا كه بیشتر اطلاعات واصله به این آلمانی كه بعداً چاپگر نقشه های جفرافیایی شد توسط كاركنان كشتی ها و همراهان آمریكو و خود او داده شده بود برای مشخص ساختن نقشه ها، آنها را به نام رئیس گروه «آمریكو» نوشت كه سر زبانها افتاد و به تدریج قاره غربی «آمریكا» خوانده شد و نام دائمی آن قرار گرفته است.

 

در سال 1796میلادی در چنین روزی ناپلئون بناپارت یك ژنرال بیش نبود با ژوزفین كه بیوه ای با دو فرزند بود ازدواج كرد. ژوزفین در جریان تعقیب كار شوهرش در دوران بازداشت او، با تنی چند از مقامات وقت آشنا شده بود.

 

در سال 1933 میلادی در چنین روزی در جریان رکود اقتصادی بزرگ، کنگره آمریکا درخواست فوری روزولت رئیس جمهور وقت را که به او در تجدید نظر در ضوابط بانکی و امورمالی ایالات متحده اختیارات تام بدهد تصویب کرد. این لایحه در همان روزی که به کنگره داده شده بود تصویب شد که در هشت دهه گذشته الگوی کشورهایی قرارگرفته است که دچار بحران مالی شده اند. روزولت با استفاده از این اختیارات که بهEmergency Banking Act معروف شده است به اتباع و بنگاههای ایالات متحده اعلام کرد که طلای موجود خود را ـ به هر اندازه ـ جز زیورآلات متداول به خزانه داری تحویل دهند و برابر بهای آنها، پول و یا حواله دولتی بگیرند تا «دلار» استحکام یابد. اقدام دیگر روزولت با استفاده از این اختیارات، تعطیل کردن بانکهای مسئله دار و ضعیف بود و اقدام سوم کاهش ده درصدی ارزش اوراق بهادار خزانه داری (باوند ـ اوراق قرضه بهره دار) بود که در دست مردم و موسسات مالی در داخل و خارج این کشور قرارداشت و دفعتا بدهی (تعهد) دولت ده درصد پایین آمد. این اختیارات که در چارچوب طرح معروف به «نیودیل» درخواست و اجرا شده بود چهره اقتصادی ایالات متحده را تغییرداد و بتدریج از بحران خارج ساخت.

 

در سال 1945 میلادی در چنین روزی بمباران شهر توكیو پایتخت ژاپن با بمب آتشزا (Incendiary Bomb) از نیمه شب نهم مارس 1945 آغاز شد و بامداد دهم مارس (20 اسفند) پایان یافت. در این بمباران 334 بمب افكن سنگین «بی ـ 29» معروف به «دژ پرنده» ساخت كارخانه های بوئینگ شركت داشتند و ضمن «بیش از صدهزار» ژاپنی کشته شدند. هدف دولت آمریكا از این بمباران نه تنها تضعیف روحیه ژاپنی ها بلكه انهدام اقتصاد این كشور بود. بمباران عمدتاً در طرفین و امتداد رودخانه «سومیدا Sumida» كه از توكیو می گذرد صورت گرفت كه محل تاسیسات صنعتی توكیو بود. بمب هایی كه بكار می رفت پس از اصابت به هدف تولید شعله می كرد و حریق وسیع بوجود می آورد. در ساخت این بمبها؛ فسفور سفید، كلورین، ناپالم و ترمیت بكار رفته بود. باوجود این تلفات و ویرانی سنگین، دولت آمریكا درست پنج ماه بعد، در بمباران ژاپن از بمب اتمی استفاده كرد كه تلفات وارده از آن هم معادل بمباران توكیو با بمب آتشزا بود.

 

در سال 1934 میلادی در چنین روزی یوری الكسیویچ گاگارین نخستین انسانی كه به فضا فرستاده شد و از بالای لایه اوزن، دور كره زمین چرخید و به زمین باز گردانده شد. یوری در 9 مارس سال 1934 دیده به جهان گشود. گاگارین یك سرهنگ مهندس در نیروی هوایی شوروی بود 12 آوریل سال 1961 با سفیه «وستوك ــ 1» در مدار زمین قرار گرفت و در یك ساعت و 48 دقیقه با سفینه خود كره زمین را دور زد و سپس در قزاقستان به زمین بازگشت و هیجان بزرگی در جهان به وجود آورد و با سفر او، عصر فضانوردی آغاز شد.

گاگارین پس از این سفر شجاعانه كه بیم خطر جان در آن محتمل بود از مشاهیر گیتی شد، عمری طولانی نكرد و در 27 مارس سال 1968 در جریان یك پرواز آزمایشی با هواپیما دچار سانحه شد و در 34 سالگی جان سپرد.

 

در سال 1977 میلادی در چنین روزی دوازده مسلمان حنفی آمریكایی با هدف نشان دادن اعتراض خود نسبت به تهیه فیلم «محمد رسول الله» در آن كشور و نیز زندانی شدن چند سیاهپوت با یك پرونده، سه ساختمان از جمله عمارت شهرداری و ساختمان محل استقرار «بنایی بریت» متعلق به یهودیان را در شهر واشنگتن تصرف و 149 تن را به گروگان گرفتند. آنان همچنین اعتراض داشتند كه چرا رسانه های آمریكا باید در كنترل یهودیان باشد و بسیاری از قضات و وكیلان قضایی آمریكا هم یهودی باشند حال آنكه یهودیان حدود سه درصد جمعیت آمریكا را تشكیل می دهند. در این گروگانگیری كه 39 ساعت طول كشید دو تن كشته و چند نفر دیگر مجروح شدند. دو مقتول حادثه عبارت بودند از یك خبرنگار رادیو و یك گارد مسلح ساختمان. «ماریون بری» عضو شورای شهر واشنگتن كه بعداً شهردار این شهر شد، یكی از مجروحین بود. این رویداد با مداخله سفیران چند كشور اسلامی از جمله سفیران مصر و پاكستان به پایان رسید.

 

در سال 1776 میلادی در چنین روزی آدام اسمیت اندیشمند انگلیسی (1723 ـ 1790) تالیف معروف خود «ثروت ملل The Wealth of Nations » را كه حاوی نظرات اقتصاد سیاسی اوست منتشر كرد.

در سال 1822 میلادی در چنین روزی نخستین دندان مصنوعی توسط چارلز گرام ساخته شد.

در سال 1825 میلادی در چنین روزی الكساندر موژایسكی Mozhaiski نخستین سازنده هواپیمای روس به دنیا آمد و به نوشته مورخان روس، این کشور 20 سال پیش از برادران آمریكایی «رایت» هواپیمای ساخت خود را به پرواز درآورده است.

در سال 1918 میلادی در چنین روزی حزب بلشویك روسیه به حزب كمونیست تغییر نام داد.

در سال 1962 میلادی در چنین روزی مستشاران نظامی آمریكا در ویتنام جنوبی اجازه یافتند اگر در جریان زد و خورد قرارگیرند از اسلحه استفاده كنند و همین دستور، آمریكا را وارد جنگ ویتنام ساخت.